Waarom brandstofprijzen langzamer dalen dan ze stijgen: het “raket-en-veer” effect

Lufop

Brent prijs vs dieselprijs aan de pomp

De afgelopen weken stellen automobilisten steeds dezelfde vraag: waarom stijgen brandstofprijzen snel… maar dalen ze nooit even snel?

In een periode van spanningen op de oliemarkt is dit niet zomaar een gevoel, maar een goed gedocumenteerd economisch fenomeen dat bekend staat als het “raket-en-veer effect”.

En de gegevens die momenteel in Frankrijk worden waargenomen, bevestigen deze asymmetrie duidelijk.

📊 Hoge prijzen ondanks dalende olieprijzen

Op 11 april 2026 blijven de nationale gemiddelden hoog:

Diesel: 2,332 €/L
SP95 (benzine): 2,056 €/L
SP98 (benzine): 2,097 €/L
E10: 2,001 €/L

Bron: data.gouv.fr – prix-carburants.gouv.fr (Open Licentie Etalab 2.0)

Tegelijkertijd heeft de prijs van ruwe olie (Brent) periodes van daling gekend. Logischerwijs zouden de prijzen aan de pomp moeten volgen… maar dat gebeurt slechts gedeeltelijk.

📍 Concreet voorbeeld: een tankstation in Gironde

Laten we een concreet voorbeeld bekijken op
Intermarché Saint-Symphorien (33113)

Diesel: 2,252 €/L (oftewel -3,4% onder het nationale gemiddelde)
SP98: 2,062 €/L
E10: 1,939 €/L

👉 Dit tankstation behoort tot de goedkoopste in de regio, met een lokale prijsindex van 20/100.

Toch blijven de prijzen in absolute zin hoog. En vooral: ze weerspiegelen de daling van de olieprijs niet onmiddellijk.

👉 Bekijk het station:
https://pompe.lufop.net/station/33/saint-symphorien/33113002

🚀🪶 Het “raket-en-veer effect”: een bekend mechanisme

Dit fenomeen werd al in de jaren 90 beschreven door econoom Robert Bacon:

🚀 Wanneer de olieprijs stijgt → stijgen brandstofprijzen snel
🪶 Wanneer de olieprijs daalt → dalen prijzen langzaam

Bron: Bacon, R. (1991), “Rockets and Feathers” – Energy Economics

⚙️ Waarom bestaat deze asymmetrie?

Verschillende factoren verklaren dit verschil:

1. ⏱️ Vertragingseffect

De brandstof die vandaag wordt verkocht, is dagen of zelfs weken eerder ingekocht, geraffineerd en vervoerd. Distributeurs verkopen dus voorraad die tegen hogere prijzen is gekocht.

2. 🛢️ Raffinage en logistiek

De eindprijs hangt niet alleen af van ruwe olie, maar ook van:

raffinage
transport
distributiekosten

Bron: International Energy Agency (IEA), Oil Market Reports

3. 💰 Hoge belastingen

In Frankrijk bestaat meer dan 50% van de brandstofprijs uit belastingen (TICPE + btw).

👉 Dit beperkt automatisch het effect van dalende olieprijzen op de eindprijs.

Bron: INSEE – Opbouw van brandstofprijzen

4. 📈 Prijsstrategieën

Distributeurs passen prijzen vaak sneller naar boven dan naar beneden aan, afhankelijk van:

lokale concurrentie
marges
vraag

📉 Een echte frustratie voor automobilisten

Dit mechanisme creëert een gevoel van ongelijkheid:

Prijsstijgingen zijn direct zichtbaar
Prijsdalingen zijn geleidelijk en minder zichtbaar

Het gevolg: zelfs wanneer de olieprijs daalt, lijkt het alsof de brandstofprijzen hoog blijven.

📊 Wat de huidige data laat zien

De analyse van de afgelopen 30 tot 90 dagen toont:

een sterke correlatie tussen Brent en brandstofprijzen
een vertraging (enkele dagen)
een asymmetrische reactie (snellere stijgingen dan dalingen)

👉 Precies wat we vandaag in de praktijk zien.

🧠 Conclusie: een normaal (?) fenomeen… maar moeilijk te accepteren

De asymmetrie in brandstofprijzen is geen fout en geen recent verschijnsel: het is een economische realiteit die al meer dan 30 jaar wordt gedocumenteerd.

Maar in tijden van energiecrisis wordt het bijzonder zichtbaar… en frustrerend.

👉 Zolang de markt onderhevig blijft aan deze factoren (voorraden, belastingen, logistiek), is het waarschijnlijk dat:

prijsstijgingen snel blijven
prijsdalingen traag blijven

Een fenomeen dat elke tankbeurt verandert in een dagelijkse economische graadmeter.

🔎 Volg de prijzen in real time

Om de prijsontwikkeling in jouw omgeving te volgen en de goedkoopste tankstations te vinden:

👉 https://pompe.lufop.net

Officiële data: prix-carburants.gouv.fr – dagelijks bijgewerkt

Si cet article vous a intéressé n'hésitez pas à image feed vous abonner aux flux par RSS,
directement bouton mail par eMail ou suivez-moi sur twitter @Lufop
Le site vous est utile? Soutenez le site lufop.net :